نوشته‌ها

فضایل و آثار ذکر یونسیه

به نام آفریننده عشق

 

در این مقاله، پیرامون فضایل، آثار و شرایط ذکر یونسیه صحبت می‌کنیم. ذکر یونسیه که در قرآن کریم نیز صریحا به آن اشاره شده است، ذکری متشکل از دو بخشِ تهلیل و استغفار است. بخش “لا اله الا انت” به معنای تهلیل و ذکری شبیه لا اله الا الله است و بخش “سبحانک انی کنت من الظالمین” به معنای اقرار بنده به خطای خویش و نوعی استغفار است.

 

فضایل و آثار ذکر یونسیه

با توجه به اینکه ذکر یونسیه، یعنی ذکر لا اله الا انت سبحانک انّی کنت من الظالمین، شامل تهلیل و استغفار است، می‌تواند دارای فضایل این دو ذکر نیز باشد. در این ذکر، انسان ابتدا به الوهیت و وحدانیت خداوند اقرار می‌کند و اعتراف می‌کند که پرودرگاری جز خدا نبوده است و خداوند از تمامی عیوب و خطاها پاک و منزه است و این بنده بوده است که با خطا کردن و بیراهه رفتن به خودش ظلم کرده است. عرفا و اولیای خدا برای این ذکر مقدس و معنوی، فضایل و آثار زیادی قائل هستند. طبق گفته آنان، از مهم ترین آثار ذکر یونسه – اگر با شرایطش انجام شود – خروج از عالم نفس و رسیدن به تجرد برزخی است. در نتیجه اولیای خدا این ذکر را از بهترین اذکار برای ورود انسان به عالم ملکوت و گذر از حجاب های ظلمانی و مادی می‌دانند. از آثار دیگر این ذکر، آمرزش گناهان و توبه خداوند به سوی بنده خویش است. با توجه به اینکه در ادامه آیه‌ای که ذکر یونسیه در آن ذکر شده است، خداوند فرموده “فاستجبنا له و نجّیناه من الغم”، از دیگر آثار این ذکر را رفع هم و غم و اندوه می‌توان دانست.

این ذکر شریف، برای شفای بیماری، اعم از بیماری‌های جسمی و روحی نیز نافع می‌باشد. برای داشتن حالات برزخی و ملکوتی نیز اگر با شرایط آن یعنی مراقبه و تقوا باشد، این ذکر موثر است. به فرموده اهل سیر و سلوک، در حال سجده و در حین قرائت این ذکر، مکاشفات بسیاری برای اهل استقامت و طلب رخ خواهد داد. این ذکر برای رفع حجب ظلمانی و نورانی نیز موثر است (البته عمدتا حجب ظلمانی). همچنین تجربه شده است که این ذکر برای استجابت دعا و به دست آوردن مقام تجرد نیز مجرب است. تکرار و استمرار این ذکر نیز به تدریج موجب معرفت نفس ناطقه انسانی می‌شود.

 

شرایط ذکر یونسیه

از مهم ترین شرایط هر ذکری، مراقبه و تقوا می‌باشد. در نتیجه، پدیدار شدن آثار و برکات ذکر یونسیه بستگی به داشتن تقوا و مراقبه است. به میزانی که تقوا و مراقبه فرد بیشتر باشد و فرد توجه بیشتری به ذکر داشته باشد، مسلما آثار و برکات آن نیز بیشتر خواهد بود. انسان می‌تواند به دو شکل این ذکر را داشته باشد: 1. در طول شبانه روز هر چقدر که می‌تواند به این ذکر مشغول باشد، به ویژه در شب‌ها بیشتر مشغول این ذکر باشد. 2. اگر انسان می‌خواهد آثار و برکات خاض این ذکر را درک کند بهتر است این ذکر را با وضو، در سجده و به تعداد 110 یا 400 مرتیه بگوید. زمان این دستورالعمل نیز بهتر است شب، سحر یا بین الطلوعین باشد. ناگفته نماند که ختوم دیگری برای این ذکر به تعداد 500، 700، 1000 و 3000 مرتبه نیز وجود دارد که انسان باید برای قرائت این تعداد ذکر از استاد خویش اجازه داشته باشد. زمان گرفتن نتیجه از این ذکر از 40 روز تا یک سال است و انسان می‌تواند بیشتر از یک سال نیز به این ذکر مشغول باشد. ناگفته نماند، بهتر است توقف در این ذکر پس از واژه سبحانک باشد، یعنی به این شکل قرائت شود: لا اله الا انت سبحانک، انّی کنت من الظالمین.

 

به نام آفریننده عشق

 

در مقالات گذشته در مورد فضیلت ذکر صلوات و ذکر یونسیه مطالبی ارائه نمودیم. اکنون می خواهیم به ذکر شریف یا حی یا قیوم که آثار عرفانی و معنوی فراوانی دارد بپردازیم.

 

ذکر یا حی یا قیوم به معنی ” ای زنده و پاینده ” می باشد و دارای خواص معنوی زیادی است. این ذکر برای سیر و سلوک و رسیدن به مقامات عرفانی بسیار مفید است.

 

نحوه استفاده از این ذکر

 

آمده است که اعظم اسماء خداوند حي و قيوم است و در طول شبانه روز بايد تكرار شود و بعد از دعوت, نبايد گفتن اين ذكر را قطع كرد و اما دعوت اين ذكر به صورت ذيل است.

180 روز و در اين مدت با مردم كم اختلاط كند و كم غذا بخورد و پيوسته با وضو باشد و روزه زیاد بگیرد و تا مي تواند در خلوت تكرار كند و در وقت سحر ذاكر باشد و شرايط ديگر اینکه بر خاتم نقره نقش کند. (بر خاتم نقره نقش كردن و در دست كردن اثر دارد ولي نه اينكه بر نقره نقش نكني اثر نبینی).

از بركت اين اسماء كار او به جايي ميرسد كه بر هر مرده دل نظر اندازد به شفقت دل او زنده شود و از نفس او بيمار شفا يابد و چوب خشك به نفسش ميوه دار شود و حالات عجيب و غريب كه بايد پنهان داشته باشد آنرا و عدد تكسير كبير اين دو اسم 3816 است و اگر نتواند آن را پيش از طلوع آفتاب تا برآمدن آفتاب بگويد از برامدن آفتاب تا استوا يك عدد تكسير (3816) و نماز ظهر تا نماز عشاء يك نوبت و از نماز عشاء تا وقت خواب يک نوبت كه در طول شبانه روز 3 عدد تكسير بخواند و بهتر است اينگونه بگويد يا حَيُّ يا قَيّوم  و معني را در خاطر بگذراند تا زود اثر كند.

آیت الله حسن زاده آملی فرمود: آقای من! در نزد اولیاء الله مجرب است که إکثار ذکر شریف «یا حیّ و یا قیّوم یا من لا اله الّا انت» موجب حیات عقل است. وقتی با خدایت خلوت کن که بدن استراحت کرده باشد و از خستگی بدر آمده باشد و در حال امتلاء و اشتها نباشد. در آن حال با کمال حضور و مراقیت و ادب مع الله، خداوند سبحان را بدان ذکر شریف میخوانی. عدد ندارد؛ اختیار مدت با خود جنابعالی است، مثلا در حدود بیست دقیقه یا بیشتر و بهتر اینکه (تعدادش) کمتر از یک اربعین نباشد؛ بیشترش چه بهتر.

 

احادیثی در مورد این ذکر

 

  • در روایتی آمده است که اگر کسی مشکلی دارد که از هیچ طریقی حل نشده باشد ذکر « یا قیوم » را 156 مرتبه بخواند.
  • همچنین مداومت بر اسمهای« الحی القیوم » در زیادتی معاش اثری عظیم دارد و برای حصول مراد و مطلوب و غلبه بر دشمنان فایده بسیار دارد و اگر کسی در نصف شب هزار مرتبه بگوید « سبحان الملک الحی القیوم الذی لا یموت » روزی او وسیع گردد و گشایش در کارش پیدا شود. همچنین در روایات آمده است که وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله را حالت اضطراب فرا می گرفت ذکر یا حی یا قیوم را می گفتند و فرج حاصل می شد.
  • یکی از بزرگان گفته است که 51 دفعه ذکر یا حی یا قیوم را گفتم رسول خدا صلی الله علیه و آله را در خواب دیدم عرض کردم مرا چیزی تعلیم فرما که به سبب آن دلم زنده گردد و از کدورت پاک شود، فرمود بر تو باد که روزی 41 مرتبه بگویی: یا حی یا قیوم یا لا اله الا انت اسئلک ان تحیی قلبی بنور معرفتک ابدا یا الله.

به نام آفریننده عشق

 

در مطالب گذشته در مورد مراحل عرفان صحبت کردیم اما اکنون می خواهیم قدم در راه گذاشته و دستورات مجرب عرفانی را خدمت شما معرفی کنیم.

همانطور که قبلا گفتیم بدون رعایت حلال و حرام و بدون داشتن تقوا, سیر و سلوک میسر نیست. حداقل و اولین قدمی که سالک باید بردارد انجام واجبات و ترک محرمات است. انسان باید سعی کند عالما و عامدا ترک واجب و انجام حرامی نداشته باشد.

 

قدم دوم, اهل بیت(ع)

همانطور که قبلا گفته شد بدون ولایت این راه را طی کردن, بیراهه رفتن است. آن چیزی که خیلی از عرفا به آن سفارش کرده اند شرکت در عزاداری امام حسین(ع) و هم چنین زیارت ایشان و توسل به ایشان است. مورد بعدی قرائت زیارت عاشورا است و چه خوب است انسان چه برای سیر و سلوک و چه برای مسائل دیگر, روزی یکبار زیارت عاشورا را قرائت نماید که از افضل زیارات و ادعیه است.

 

قدم سوم, نماز اول وقت

نماز اول وقت کیمیایی است که هر کس آن را ترک کند حقیقتا به زندگی خود ضرر رسانده است. در مورد فضایل و آثار نماز اول وقت سخن کوتاه می کنم و به همین بسنده می کنم که عارف بزرگ سید علی قاضی رضوان الله علیه فرمودند:

  • هر کس نماز اول وقت بخواند و به مقامات عالیه نرسد مرا لعن کند!

در مورد نماز اول وقت توضیحات بسیاری در این مقاله گفته شده است.

قدم چهارم, نماز شب

شب زنده داری و نماز شب یکی دیگر از اعمالی است که هم برای آخرت و هم برای دنیا مفید می باشد و به قول عارف کبیر علامه قاضی رضوان الله علیه:

  • و اما نماز شب, پس هیچ چاره و گریزی برای مومنین از آن نیست و تعجب از کسی است که می خواهد به کمال دست یابد در حالیکه برای نماز شب قیام نمی کند و ما نشنیدیم که حدی بتواند به آن مقامات دست یابد مگر به وسیله نماز شب.

نحوه خواندن نماز شب را می توانید در این مقاله مطالعه نمایید.

 

قدم پنجم, اذکار عرفانی

انسان در رابطه با مدتي كه مشغول به اذكار است بايد لبنيات كم بخورد لا اقل يك روز در ميان بخورد و گوشت نيز كم بخورد لا اقل صبح و شام گوشت نخورد و اگر پدر و مادرت تو را به خوردن لبنيات و … امر نمودند اگر با صحبت نرم آنها را قانع نتوانستي بكني بايد به حرف آنها گوش دهي زيرا گوش دادن به حرف پدر و مادر از لبنيات كم خوردن اثرش بيشتر است.

  • ذكر بدون مراقبه فايده ندارد حتي اگر حال هم بياورد زيرا اين حال دوام نخواهد داشت.
  • ذكرها را بايد هر روز به بگويي و يك روز اين ذكر و روز ديگر سراغ ذكر ديگر نروي زيرا اينگونه اثر ندارد.
  1. ذکر یونسیه یعنی لا اِلهَ اِلاّ اَنْت سُبْحانَكَ اِنّي كُنْتُ مِنَ الظالِمين از بهترین اذکار عرفانی است و براي پاره كردن حجابها و نورانيت دل اثر زیادی دارد و اگر تا يك سال در سجده مداوت شود هنگام شب یا بین الطلوعین به تعداد 400 بار (برای عموم مردم) باعث باز شدن چشم برزخي و موجب تجرد روح از جسم و اتصال به ارواح است.
  2. ذکر يا حَيُّ يا قَيّوم یکی دیگر از اذکار موثر عرفانی است که صورت ساده آن به تعداد روزانه 70 مرتبه می توان گفت و صورت سخت تر آن تعداد 3816 مرتبه است (عدد تکسیر این ذکر) و باید به همراه شرایط خاص باشد مانند قلت طعام و کلام
  3. ذكر لا اله الا الله كه علامه طباطبايي فرموده اند تا 40 روز به طرف صبح با توجه 1000 مرتبه می گویی كه حس و حال بندگي از اين راه به دست مي آيد.

 

این مقاله برای اهل عمل تا همین جا کافی است. انشاء الله در آینده مقالات بیشتری در این باره منتشر خواهد شد.

لازم به ذکر است که عزیزان از ذکر شریف صلوات که کامل ترین اذکار است غفلت نکنند. فضایل صلوات را از اینجا می توانید مطالعه نمایید.