به نام آفریننده عشق
شرف الدین احمد یحیی منیری (۶۶۱ – ۷۸۶ قمری) از عالمان و عارفان مشهور هندی است.
ویژگی ها
شیخ یحیی منیری در شعبان سال ۶۶۱ هجری قمری در منیر شریف به دنیا آمد. نسب او به زبیر بن عبدالمطلب بازمیگردد؛ بنابراین خانوادهاش قریشی – هاشمی هستند. پدربزرگ او، حضرت امام محمد تاج فقیه، یکی از بزرگترین علما و حقوقدانان زمان خود بود. وقتی مخدوم الملک به سن هوشیاری رسید، پدرش او را برای ادامه تحصیل به سینارگائون (اکنون در بنگلادش) همراه با مولانا شرف الدین ابوتواما فرستاد. به دلایلی، او دهلی را ترک کرد و به بنگال رفت و در طول سفرهایش، منیر نیز اقامت داشت و در همین جا، شیخ یحیی از توانایی علمی او تحت تأثیر قرار گرفت. شرف الدین ابو تومه تفسیر، فقه، حدیث، اصول، الهیات، منطق، فلسفه، ریاضیات و سایر علوم را مطالعه کرد.
وی در دوران دانشجویی با دختر شیخ ابو تواما ازدواج کرد و صاحب فرزند شد. او آنقدر به درسها و درس هایش علاقهمند بود که دوست نداشت با همه سر میز با دانش آموزان و حضار غذا بخورد. مولانا شرف الدین با دیدن اشتیاق و علاقه او، ترتیب داد تا غذا به محل اقامتش برسد. وی پس از اتمام تحصیلاتش، دوشنبه برای جستجو به دهلی رفت. پس از ملاقات با شیخ نظام الدین اولیا، از دهلی به لاهور رفت و شاگرد شیخ نجیب الدین فردوسی شد. پس از آن، سی سال را در جنگل های راجگیر گذراند و برای خدا دعا و مراقبه کرد. پس از ۱۲ سال، مردم از حضور او آگاه شدند و برای دیدار با او به جنگلها میرفتند. سپس به بیهار شریف آمد تا برای مردم آنجا تدریس کند. سلطان محمد شاه تغلق برای او صومعهای در بیهار ساخت و او به طور دائم در آن ساکن شد.
در تذکرهٔ چشتیه و چند منبع دیگر آمده است: وی پیش از آن که کسی سخن بگوید، نیت و حاجت او را بیان میکرد. گاهی به مریدی که به ظاهر آرام بود، میگفت: «در درون تو غوغایی است، ساکن شو» و آن فرد گریه میکرد. در منطقهٔ بیهار، وقتی قحطی و خشکسالی آمد، مردم از شیخ خواستند دعا کند و باران آمد. در موارد متعدد، دعاهای او سبب شفای بیماران یا گشایش در کارهای مریدان میشد. خودِ شیخ در نامههایش اشاره میکند: «گاه در ذکر، دریچهٔ نور بر دل گشوده میشود. در مراقبه، معانی بر قلب من افاضه میشود.»
عروج ملکوتی
شیخ یحیی منیری در شب پنجم شوال سال ۷۸۶ قمری در جریان نماز عشاء درگذشت.