زندگینامه احمد بن مصطفی علاوی

به نام آفریننده عشق

احمد بن مصطفی علاوی (۱۲۸۶ – ۱۳۵۳ قمری)، ملقب به «ابو‌العباس»، عارف الجزایری و بنیان‌گذار طریقت «علاویه» (شاخه مدرنِ شاذلیه – درقاویه) است.

ویژگی ها

وی در سال ۱۲۸۶ قمری (۱۸۶۹ میلادی)، در شهر مستغانم، کشور الجزایر زاده شد. او تحصیلات ابتدایی را نزد پدرش تمام کرد. پس از مرگ پدرش در مستغانم کار می‌کرد. او نخست پیرو طریقه عیساویه بود. احمد علاوی به مراکش سفر کرد و پیروی محمد بوزیدی را نمود. وی پس از وفات شیخ بوزیدی به مستغانم بازگشت و شاخه‌ای از طریقه شاذلیه به نام علاویه را بنیان نهاد. این طریقه به سبب انتسابش به علی بن ابی طالب (ع) (که به گفته وی، در رؤیای صادقه به او ظاهر شد) علاویه یا علویه خوانده می‌شود. طریقه علویه نخست در الجزائر و سپس در دیگر ممالک شمال آفریقا و به خصوص مراکش گسترش یافت. احمد العلاوی، در سراسر جهان اسلام، تا نواحی مالایی و اندونزیایی‌زبان نیز شاگردان و مقدّمانی داشت. شیخ علاوی خود در سال ۱۹۲۶ به کشور فرانسه مسافرت کرد و نخستین نماز جماعت در مسجد پاریس را امامت نمود. همچنین، شاخه‌ای از طریقت او در اروپا گسترش یافت؛ و برای نخستین بار تصوف را به نحوی پایدار در اروپا مستقر ساخت.

مارتین لینگز، نویسنده و عارف بزرگ غربی که مریدِ او بود، کتابی مشهور به نام «یک قدیس صوفی در قرن بیستم» (A Sufi Saint of the Twentieth Century) درباره او نوشت. لینگز معتقد بود که شیخ علاوی تجسم زنده و خالص «سنت نبوی» در عصری بود که معنویت به شدت رو به زوال بود. او می‌گوید: «در حضور او، انسان حس می‌کرد که زمان ایستاده است و تنها حقیقت ازلی جریان دارد.» با اینکه برخی علمایِ شریعت‌مدار در ابتدا نسبت به جنبه‌های صوفیانه‌ او گارد داشتند، اما پس از مناظرات علمی با شیخ علاوی، بسیاری از آنان اعتراف کردند که تسلط او بر «فقه»، «اصول» و «تفسیر» به مراتب از دیگران بیشتر است. او را «محی‌الدینِ ثانی» (احیاگرِ دین) در عصر خود نامیدند.

بزرگانی چون «فریتهوف شوان» و «تیتوس بورکهارت» او را «قطبِ قطب‌ها» در مغرب‌زمین می‌دانستند که راه پیوند شرق و غرب را از طریق عرفان عملی باز کرد. مریدانش نقل می‌کنند که شیخ علاوی در حالی که در الجزائر بود، از حال باطنی مریدانش در اروپا یا آسیا آگاه می‌شد. برخی مریدانِ او گزارش داده‌اند که در لحظات سخت زندگی یا هنگام انجامِذکر، حضور معنوی او را در کنار خود حس کرده‌اند که آن‌ها را راهنمایی می‌کرده است. او از چند روز قبل از وفات، از زمان دقیق مرگ خود آگاه بود و مریدانش را برای انتقال خلافت طریقت آماده کرده بود.

عروج ملکوتی

احمد علاوی در ژوئیه ۱۹۳۴ میلادی (۱۳۵۳ قمری) درگذشت و در الجزایر به خاک سپرده شد.