به نام آفریننده عشق
اوحدالدین عبدالله بن ضیاءالدین مسعود بلیانی کازرونی (۶۱۳ – ۶۸۳ قمری)، مشهور به شیخ عبدالله بلیانی و ملقب به اصیلالدین، عارف قرن هفتم هجری و بنیانگذار سلسله بلیانیه است.
ویژگی ها
اوحدالدین عبدالله فرزند ضیاءالدین مسعود، در سال ۶۱۳ هجری در روستای بلیان در ۶ کیلومتری شهر کازرون زاده شد. جد پدری او، ابوعلی دقاق، صوفی اهل خراسان بود. پدربزرگ اوحدالدین عبدالله، نجمالدین محمد نام داشت که به کازرون مهاجرت کرده و با دختر قاضی محمد بلیانی ازدواج کرده بود. شیخ عبدالله بلیانی صاحب پسری بهنام سراجالدین بود. نخستین معلم شیخ عبدالله، پدرش بود. او در شروع مسیر صوفیانه خود، یازده سال را در کوهی به تنهایی سر کرد. سپس نزد زاهد ابوبکر همدانی رفت و مراحل سیر و سلوک را نزد او طی کرد. شهرت نجیبالدین علی بن بزغش شیرازی که از مریدان شهابالدین عمر سهروردی بود، او را به شیراز کشاند. اما در ملاقات با نجیبالدین، خود را بینیاز از راهنمایی او یافت و مجدداً به کازرون و بلیان بازگشت. شیخ عبدالله بلیانی از مریدان طریقت سهروردیه و از معتقدان به وحدت وجود بود.
شیخ عبدالله شروع به تعلیم شاگردان خود در روستای بلیان کرد که از نامدارترین شاگردان او میتوان به برادرزاده او، امینالدین بلیانی اشاره کرد. در زمانی که شیخ صفیالدین اردبیلی برای یافتن یک حکیم و راهنما به فارس سفر کرده بود، مشایخ صوفیه بهاتفاق شیخ عبدالله بلیانی را به او معرفی کردند. اما شیخ عبدالله در دیدار با شیخ صفیالدین، شیخ زاهد گیلانی را بهعنوان حکیمی کامل به او معرفی کرد. از جمله علاقهمندان مشهور شیخ عبدالله بلیانی میتوان به سعدی، شاعر مشهور سده هفتم هجری اشاره کرد.
مشهور است که شیخ عبدالله بلیانی در «شناختن حالِ باطنِ مرید» مهارتی خارقالعاده داشت. نقل کردهاند که وقتی مرید نزد او مینشست، شیخ بدون سؤال، از درون او خبر میداد و به همان اندازه با او سخن میگفت. در منابع خراسانی آمده که مردم برای حاجات خود، به ویژه مشکلات سخت، نزد او میآمدند و دعای او را مجرّب میدانستند. چندین حکایت مشهور است که افراد با دعا یا دمِ او از بیماری یا گرفتاری رهایی یافتند. روایات پراکندهای هست که برخی از حالاتِ مکاشفه یا رؤیاهای او را بازگو میکند؛ بهویژه رؤیاهایی که برای مریدانش تعبیر میکرد و پیشگوییاش درست درمیآمد. عبدالرحمن سلمی میگوید: وی از مشایخ معتبر خراسان و اهل ورع، صاحب حال، ثابت در طریقت و صاحب کرامت و ادب بود.
عروج ملکوتی
شیخ عبدالله بلیانی در سال ۶۸۳ قمری در بلیان درگذشت و در خانقاه خویش به خاک سپرده شد.
