زندگینامه سید قریش قزوینی

به نام آفریننده عشق

سید قریش حسینی قزوینی (درگذشت ۱۲۷۹ قمری)، از عارفان قرن سیزدهم و از اقطاب سلسله کبرویه ذهبیه است.

ویژگی ها 

سید قریش قزوینی از معروفین زمان فتحعلی شاه در قزوین و از عرفای بزرگواری هستند که شأنشان مجهول بوده و کمتر درباره ایشان در منابع سخن گفته شده است. تاریخ ولادت ایشان مشخص نیست. آقا بزرگ تهرانی درباره ایشان می‌گوید: سید قریش بن محمد حسینی قزوینی، در کربلا و در زمان سلطان محمد شاه قاجار وفات نموده است. معاصر حاج ملا محمدتقی برغانی (معروف به شهید ثالث) و برادرش ملا محمد صالح بَرَغانی بوده است. فتحعلی شاه قاجار، این سه تن را به قصد شکستن حرمتشان به تهران فراخواند، اما سید قریش با نفس شریفش در قلب سلطان تصرف کرد، به‌ گونه‌ای که آن مجلس که برای اهانت به آن بزرگواران برپا شده بود، تبدیل به مجلس اکرام و احترام ایشان گشت. سید قریش دارای کرامات و مقاماتی است بیش از عالم مشهور آن دوران، حاج سید تقی قزوینی. ایشان کتاب‌هایی هم دارد از جمله مقتل ارزشمندی به نام مجمع المصائب.

منابعی که از جهات عرفانی آقا سید قریش قزوینی سخن گفته‌اند، متفقند که این عالم عارف بزرگوار از شاگردان مرحوم ملا محراب گیلانی و به نقلی، از جانشینان ایشان در مسائل عرفانی بوده است و مرحوم ملا محراب، شاگرد آقا محمد بیدآبادی و ایشان شاگرد مرحوم سید قطب الدین محمد نیریزی، عارف بزرگ ذهبی می‌باشد. لذا باید ایشان را از طریقت عرفانی مرحوم نیریزی به حساب آورد. البته با توجه به اینکه مرحوم بیدآبادی و بالتبع شاگردان ایشان، مذاقی خاص و مکتبی ممتاز در تربیت نسبت به برخی دیگر از شاگردان مرحوم نیریزی داشته‌اند، تفاوت‌هایی در مسلک تربیتی ایشان با برخی دیگر از ذهبیه وجود داشته است. در نقل‌های محلی آمده است که سید قریش، پیش از بیان مشکل، آن را مطرح می‌کرد، نیت و دغدغه درونی افراد را درک می‌کرد و با جمله‌ای کوتاه، پاسخ پرسشی پنهان را می‌داد. همچنین از جمله کراماتی که به ایشان نسبت داده می‌شود دعای مؤثر برای بیماران است.

سید محمدعلی گلریز می‌گوید: سید جلیل، جمال السالکین، حاج سید قریش بن سید محمد حسینی قزوینی، از عرفای عالی مقدار و پارسایان پرهیزگار، به تقوا، کرامات و وارستگی متصف و به تأثیر نفس مشهور بود. جنابش از اقطاب سلسله جلیله ذهبیه به شمار آمده و پس از مولی محراب گیلانی راهنمایی سلسله کبرویۀ ذهبیه را بر عهده داشت. جناب صدوقی سها می‌گوید: جناب سید محمد قریش قزوینی، تربیت از جناب آخوند ملا محراب گیلانی اصفهانی یافته است و از اصحاب به نام آقا محمد بید آبادی گیلانی اصفهانی و آن بزرگ (جناب آقا محمد) نیز از اصحاب سید قطب الدین محمد نیریزی بوده است. برای سید قریش قزوینی، مکاشفه‌ای نقل شده است که در ماه رمضان در حالت خلسه رخ داده است؛ در حالی که چهل روز را به ریاضت و عبادت سپری کرده بود. بین ﻣﺮﻳﺪﻫﺎ ﻣﺸﻬﻮر ﺑﻮده اﺳﺖ که سید قریش در شب‌های ﺟﻤﻌﻪ، ﻧﻤﺎز ﻣﻐﺮب را در ﻗﺰوﻳﻦ و ﻧﻤﺎز ﻋﺸﺎ را در ﺗﺒﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﺟﺎ می‌آورده و نماز ﺻﺒﺢ ﺟﻤﻌﻪ را در ﻗﺰوﻳﻦ ادا می‌نموده است، به وسیله طی اﻻرض.

آثار

• مجمع المصائب في نوائب الاطائب
• تتمة مجمع المصائب في نوائب الاطائب
• حياة الأبرار في معجزات الكرار

شاگردان

• امام‌قلی نخجوانی
• سید حسین قزوینی
• سید جلال الدین ابوالفضل عنقا
• باقر برغانی

عروج ملکوتی 

آقا بزرگ تهرانی، وفات ایشان را در سال ۱۲۷۹ قمری و در شهر کربلا دانسته‌اند. اما ظاهرا ایشان در قزوین وفات نموده و سپس پیکر مطهرشان توسط حاکم قزوین، با احترام تمام به کربلا منتقل و در مقبرۀ‌ رکن‌الدوله، پسر فتحعلی شاه به خاک سپرده شد.